Veel gestelde vragen

Waarom start Dirk van den Broek deze campagne?

In de supermarkt zijn veel gezonde, verse producten duurder dan ongezonde producten. Dit is voor veel mensen een doorn in het oog. Al jaren zetten gezondheidsinstanties zich in om de btw op groente en fruit te verlagen van 9% naar 6%, maar nog zonder enig aantoonbaar resultaat.

Wij vinden dat dit niet langer kan en komen daarom als supermarkt in actie. Door groente en fruit voor een zo laag mogelijke prijs aan te bieden doen wij er al heel veel aan om het prijsverschil tussen gezonde voeding en ongezonde voeding verkleinen.

Wat is het doel van de campagne?

We hopen dat 40.000 mensen de petitie ‘de tijd is rijp’ ondertekenen zodat het kan worden aangeboden aan de Tweede Kamer en op de politieke agenda komt. Uiteindelijk willen we dat de btw op groente en fruit verlaagd wordt van 9% naar 6% zodat we mensen in staat stellen om te kiezen voor gezonde, verse producten en we de Nederlandse bevolking gezonder maken.

Waarom nu deze campagne?

Consumentenorganisaties, artsen en ook wetenschappers promoten en benadrukken de laatste jaren het belang van gezond eten en menen dat de belastingverhoging van Rutte III, waarbij het btw-tarief op eten en drinken is verhoogd, averechts werkt. Een hogere btw op groente en fruit draagt niet bij aan een gezonde levensstijl.

Over een paar weken zijn de Tweede Kamerverkiezingen, dus de tijd is nu rijp om dit punt terug op de agenda van politieke partijen te krijgen en speerpunt te laten zijn tijdens de komende verkiezingen. Ook heeft de afgelopen tijd natuurlijk eens te meer aangetoond hoe groot en impactvol het thema ‘gezondheid’ is.

Eerdere manifesten voor btw-verlaging op groente en fruit zijn gestrand. Waarom wil de overheid dit niet?

Als we dit met elkaar willen dan kan het, de regelgeving zou daarbij ondergeschikt moeten zijn aan een collectief voornemen en belang. De regels zijn er voor ons, niet andersom.

Er zou sprake zijn van een afbakeningsprobleem om de btw te verlagen, omdat het onduidelijk zou zijn om te bepalen welke producten onder deze btw-verlaging zouden vallen. Denk aan een vegetarische diepvriespizza of een fruitsalade. Echter vinden wij dat groenten en fruit een duidelijk afgebakende productcategorie is dus wij verwachten geen problemen bij de indeling. Dit wordt ook door verschillende hoogleraren en experts beaamt.

Daarnaast heeft de overheid aangegeven dat een vrijstelling van btw niet is  toegestaan op grond van Europese regels. Volgens de Europese regels kan er toestemming worden aangevraagd, om af te mogen wijken van vastgestelde tarieven.

Maar btw is een inkomstenbron van de overheid, en geen middel om bepaald gedrag te stimuleren.

Mensen maken keuzes voor gezondere voeding met hun hart, hoofd en portemonnee. Dirk doet er alles aan om groente en fruit zo aantrekkelijk mogelijk te maken. Niet alleen door het aanbod vers en lekker te presenteren, maar ook door het zo goedkoop mogelijk aan te bieden. En er zijn grenzen aan het voordeel dat Dirk samen met leveranciers kan bieden. Door de btw te verlagen kunnen we een gezondere leefstijl extra stimuleren en dat leidt uiteindelijk tot een gezondere bevolking. Daar hebben we allemaal baat bij, ook de overheid dankzij minder zorgkosten.

Wat is het belang van Dirk bij deze campagne?

Bij Dirk willen we iedereen in Nederland gezond krijgen en/of houden. Veel Nederlanders kampen met gezondheidsproblemen als gevolg van ongezond eten. Denk aan diabetes, obesitas, hoge bloeddruk en hart- en vaatziektes. Het grootste deel van wat wij eten komt uit de supermarkt, dus niet alleen Dirk maar de hele supermarktbranche speelt een grote rol om Nederlanders de keuze te geven gezonder te eten.

Wat doet Dirk er aan om consumenten gezonder te laten eten?

Bij Dirk willen we iedereen in Nederland gezond krijgen en/of houden. Ongeacht sociale status of inkomen. In dat kader hebben we bijvoorbeeld het snoep weggehaald bij de kassa’s, maken we geen reclame meer voor energiedrankjes en brengen we in de reclamefolder steeds meer gezonde keuzes onder de aandacht. We willen mensen stimuleren om gezondere keuzes te maken.

Waarom dan niet alle suikerproducten uit reclame weren?

We vinden het belangrijk dat mensen moeten kunnen kiezen of ze gezonde of minder gezonde voeding aanschaffen. We willen mensen stimuleren om gezondere keuzes te maken, en belangrijk is dan dat groente en fruit zo aantrekkelijk mogelijk gemaakt worden. Zo moet het aanbod vers zijn, lekker zijn en er lekker uitzien en inspireren als basis voor een gezonde maaltijd. Maar minstens zo belangrijk is de prijs, dus daarom is de tijd rijp om de btw op groente en fruit te verlagen naar 6%.

Waarom maakt Dirk zelf groente en fruit niet nog goedkoper?

Dirk doet er alles aan om groente en fruit zo goedkoop mogelijk aan te bieden. Alleen zo stellen we mensen in staat om dagelijks een gezonde(re) keuze te maken. Met hart, hoofd en portemonnee. We worden dan ook keer op keer uitgeroepen* tot de goedkoopste supermarkt in groente en fruit. Alleen zit er een grens aan wat wij samen met leveranciers kunnen bewerkstelligen in de prijs van groente en fruit.

*AGF Monitor van Food Personality 

Waarom niet volledig btw-vrij?

Btw is een inkomstenbron van de overheid. Het kabinet heeft het afgelopen jaar tijdens de coronacrisis veel extra geld uitgetrokken om bedrijven overeind te houden, ondernemers en horeca te steunen, en onderwijsachterstanden in te lopen, dus we begrijpen ook dat belastinginkomsten nodig zijn om de pot aan te vullen.

Maar consumentenorganisaties, artsen en ook wetenschappers promoten en benadrukken de laatste jaren het belang van gezond eten en menen dat de belastingverhoging van Rutte III, waarbij het btw tarief op eten en drinken is verhoogd, averechts werkt. Een hogere btw op groente en fruit draagt niet bij aan een gezonde levensstijl.

Profiteren supermarkten van btw?

Nee, btw wordt te allen tijde afgedragen aan de overheid. Dus een supermarkt merkt er zelf financieel niets van als een product 9% of 6% belasting bedraagt, maar heeft wel impact op de koopkracht van de consument.

Is dit niet een Europees probleem en dus een taak voor de EU?

Een vrijstelling van btw voor groente en fruit is volgens strikte richtlijnen niet toegestaan op grond van Europese regels. Maar volgens de Europese regels kan er per land toestemming worden aangevraagd, om af te mogen wijken van vastgestelde tarieven.

Hoeveel duurder is gezond eten de laatste jaren geworden?

Volgens meerdere onderzoeken is gezond eten in Nederland duurder geworden. Onderzoek van het CBS en Voedingscentrum in 2018 laat bijvoorbeeld zien dat gezondere voedingsmiddelen in tien jaar tijd gemiddeld 22 procent duurder geworden zijn. Ongezonde producten stegen gemiddeld 13 procent in prijs. Suiker, snoep en ijs waren in 2017 zelfs goedkoper dan tien jaar eerder.

Recent onderzoek van de Consumentenbond toont verder overwegingen aan waarop de consument eetkeuzes maakt:

  • De Consumentenbond deed in december 2020 onderzoek onder 1052 Nederlanders.
  • Daarbij ondersteunt 56% van de respondenten de stelling dat het aanbod in de supermarkt gezonder moet.
  • Daarnaast vindt 69% dat op etiketten duidelijker moet worden aangeven of het product wel of niet gezond is.
  • In het onderzoek geeft 61% van de ondervraagden aan dat er minder reclame moet zijn voor ongezonde voeding.
  • Van de respondenten die graag gezonder willen eten geeft 60% aan hierin belemmerd te worden door ongezonde verleidingen.
  •  Voor consumenten die willen afvallen ligt dit percentage op 67%.
  • In het onderzoek meent 58% van de deelnemers dat gezond eten duurder is dan een ongezonde keuze. Door 30% wordt dat als een belemmering gezien voor een gezonder eetpatroon en om af te vallen.